“Này anh bạn, tôi có một chiếc yên Cafe Racer mua trên eBay, trông có vẻ hợp với xe tôi nhưng tôi không thể lắp đúng cách. Anh có thể giúp tôi lắp không?”
Tuyệt đối không.
Rất nhiều người rơi vào cái bẫy của những chiếc yên Cafe Racer “dành riêng cho xe của bạn” được quảng cáo rầm rộ trên mạng. Thực tế, chúng thường không được làm riêng cho xe của bạn mà yêu cầu bạn phải tự điều chỉnh khung sườn và các điểm gắn kết. Phần lớn, việc này sẽ tốn kém hơn do chi phí sửa đổi và kết quả lại không như ý. Lời khuyên của tôi là bạn nên nhờ ai đó làm cho mình hoặc tự mình xắn tay áo lên mà làm. Mặc dù mất thời gian, nhưng sản phẩm hoàn thiện sẽ chính xác như bạn muốn và luôn vừa vặn hoàn hảo.
Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn chi tiết từng bước để tạo ra một chiếc yên xe Cafe Racer tùy chỉnh, bao gồm:
- Các bộ phận bạn sẽ cần
- Cách cố định yên xe
- Tạo hình cơ sở
- Che phủ phần đuôi, bình xăng và khung sườn
- Chuẩn bị sợi thủy tinh
- Gia công sợi thủy tinh
- Cắt bỏ phần thừa
- Lắp đặt mâm yên xe
Ví dụ trong bài viết này sẽ minh họa trên một chiếc xe có phần đuôi xe tùy chỉnh. Tuy nhiên, phương pháp này có thể áp dụng cho bất kỳ kiểu yên xe nào, dù là yên chopper, yên bobber nổi hay yên brat style. Quy trình cơ bản là như nhau, bạn chỉ cần điều chỉnh cho phù hợp với chiếc xe của mình. Mặc dù một số loại mâm yên có thể làm nhanh và dễ dàng hơn từ tấm kim loại, nhưng đối với kiểu yên cần bọc qua khung xe như trong bài này, sợi thủy tinh là lựa chọn tối ưu.
Những Vật Dụng Bạn Cần để Tự Làm Yên Xe Cafe Racer
Để bắt đầu dự án độ yên xe của mình, bạn cần chuẩn bị đầy đủ các vật liệu và dụng cụ sau đây:
- Tấm kim loại để làm khung xương cho vùng yên xe hoặc vật liệu gia cố tương tự.
- Các mảnh bìa cứng vụn để tạo khuôn.
- Dũa hoặc dao bào để định hình.
- Băng dính che phủ (masking tape).
- Cân tiểu ly (hoặc cân nhà bếp loại nhỏ nếu cần).
- Cốc đong để pha chế hóa chất.
- Cọ vẽ (loại rẻ tiền là được).
- 1 kg nhựa polyester (fiberglass resin) + chất xúc tác (catalyst).
- 1 mét thảm sợi thủy tinh (fiberglass matting) (2m nếu bạn cũng làm phần đuôi xe).
- Kính bảo hộ.
- Khẩu trang chống bụi.
- Máy cắt cầm tay 3 inch hoặc máy mài.
- Máy chà nhám đai hoặc giấy nhám thô.
- Mút làm yên xe (seat foam).
- Keo dán tiếp xúc (contact adhesive).
Cá nhân tôi thích sử dụng thảm sợi thủy tinh loại cắt sợi (chop strand matting) hơn, nhưng loại dệt (woven) cũng có thể dùng được. Theo kinh nghiệm của tôi, loại dệt linh hoạt hơn một chút sau khi khô và cần nhiều lớp hơn. Thảm cắt sợi cũng có xu hướng dễ dàng định hình theo các đường cong hơn.
1. Chuẩn Bị Các Điểm Gắn Yên Xe
Trước khi làm mâm yên, bạn cần có cách để cố định nó. Cách tốt nhất theo tôi là hàn hai tai bắt vào khung sườn và hai bu lông M6 vào một thanh kim loại dẹt 15mm sao cho phù hợp. Với yên ngắn, hai điểm là đủ, nhưng với yên dài hơn, bạn có thể cần thêm một tai bắt và bu lông ở phía sau. Nếu bạn không thể hàn, hãy tận dụng các điểm cố định hiện có trong khu vực yên xe và thay vì hàn bu lông vào thanh kim loại, hãy khoan lỗ và dùng đai ốc khóa cùng keo khóa ren. Bôi một lớp sáp ong hoặc chất chống dính vào ren và đặt thanh cố định sang một bên, chờ đến khi bạn sẵn sàng làm sợi thủy tinh. Tại bước này, bạn cũng nên cân nhắc về khay điện và vị trí gắn hoặc hàn nó vào.
2. Định Hình Phần Cơ Sở Yên
Bước này có thể đơn giản như việc cắt một tấm bìa cứng để tạo hình cơ bản. Nếu bạn đang làm một mâm yên đặt trên khung sườn, hãy cắt hình dạng và làm sợi thủy tinh trên bàn làm việc. Với chiếc yên này, tôi muốn che đi khung sườn nên tôi sẽ làm trực tiếp trên xe. Khi làm trên xe, tôi đặt một tấm kim loại lên khu vực cần làm và cố định bằng băng dính.
3. Che Phủ Phần Đuôi, Bình Xăng và Khung Sườn
Đảm bảo khu vực này được dán băng dính thật kỹ. Để che phủ phần cố định bình xăng và khung sườn, đồng thời để lại đủ không gian cho việc bọc yên, tôi dùng các mảnh bìa cứng vụn dán dọc theo khung sườn và che qua bu lông bình xăng. Điều này tạo ra một khoảng trống nhỏ để phần bọc yên và mút có thể được bọc và cố định mà không ảnh hưởng đến độ khít của yên. Sau khi dán băng dính xong, phủ một lớp mỏng sáp ong hoặc chất chống dính lên trên. Bước cuối cùng là đánh dấu và đục lỗ cho các tai bắt cố định.
4. Chuẩn Bị Gia Công Sợi Thủy Tinh
Cắt thảm sợi thủy tinh của bạn và che chắn bất kỳ khu vực nào mà nhựa có thể nhỏ giọt nếu bạn hoàn thiện mâm yên trên xe. 3-6 lớp sợi thủy tinh là đủ, với giá đỡ và ốc cố định được đặt vào giữa quá trình.
5. Bắt Đầu Gia Công Yên Xe Cafe Racer Bằng Sợi Thủy Tinh
Pha nhựa composite với tỷ lệ 1.5-3g chất xúc tác cho 100g nhựa GP. Tỷ lệ này có thể khác nhau tùy thuộc vào khí hậu của bạn, tốt nhất nên hỏi nhà cung cấp về khuyến nghị của họ khi mua sản phẩm. Ở Gold Coast, tôi mua tất cả vật tư từ một nhà sản xuất ván lướt sóng, nhưng các cửa hàng phần cứng thông thường cũng bán bộ dụng cụ sợi thủy tinh. Tôi thường pha 100-200g một lần tùy thuộc vào kích thước của chi tiết. Bạn nên hoàn thành 1-2 lớp cho mỗi lần pha, để nó bắt đầu đông lại rồi chuyển sang lần pha tiếp theo. Mỗi lần pha sẽ có tác dụng trong khoảng 20-40 phút trước khi bắt đầu vón cục và cứng lại.
Đối với lớp đầu tiên, hãy quét một ít nhựa trước khi đặt thảm, sau đó dùng cọ quét từ trên xuống dưới để ngấm nhựa vào thảm và loại bỏ bất kỳ bọt khí nào. Dùng động tác chấm cọ thay vì quét ngang vì điều đó sẽ kéo sợi thảm và gây ra các điểm yếu. Giữa các lớp, tôi sẽ để nhựa bắt đầu “khô mặt” trước khi đặt lớp tiếp theo. Ở lớp thứ 2 hoặc 3, đặt thanh cố định vào, nhẹ nhàng dùng dao hoặc tuốc nơ vít gạt sợi ra khỏi lỗ tai bắt và đặt thanh vào. Đảm bảo bạn có thêm một lớp sợi thủy tinh phủ lên trên và đủ nhựa để loại bỏ bọt khí.
Bạn sẽ thấy nhựa bắt đầu có vẻ mờ và hơi dính khi nó bắt đầu đông lại. Hãy để mỗi lần pha nhựa cứng lại trước khi bắt đầu pha mới. Lặp lại quá trình này cho đến khi tất cả các lớp của bạn hoàn thành.
6. Tháo Mâm Yên và Cắt Tỉa
Sau khi để sợi thủy tinh cứng lại từ 1-3 giờ, hãy tháo mâm yên ra khỏi xe hoặc bàn làm việc. Gỡ bỏ tất cả băng dính và loại bỏ bất kỳ tấm kim loại hỗ trợ hay bìa cứng nào đã sử dụng. Đeo đồ bảo hộ và cẩn thận cắt bỏ các cạnh thô của yên từng chút một, sau đó dùng máy chà nhám hoặc giấy nhám để hoàn thiện các cạnh theo ý muốn.
7. Tạo Sự Thoải Mái
Sau khi đã chà nhám, bạn sẽ có thể đặt mâm yên lên xe và cố định nó một cách hoàn hảo. Nó sẽ khớp với kiểu bình xăng, phù hợp với góc khung sườn và có thể dễ dàng cố định cũng như tháo rời. Đây là thành quả của việc thực hiện đúng ngay từ đầu. Bây giờ, hãy cắt mút và tạo hình yên xe của bạn. Bạn sẽ cần keo dán tiếp xúc và dũa của mình ở đây. Tôi luôn dán vài miếng mút lại với nhau, dán chúng vào mâm yên và sau đó cắt tỉa để có được hình dạng phù hợp. Luôn hoàn thiện trên xe để đảm bảo nó phù hợp với ý tưởng tổng thể về diện mạo và cảm giác của sản phẩm cuối cùng.
Và thế là xong, từ con số không trong vài giờ và bao nhiêu cốc bia tùy thích. Một chiếc yên được thiết kế riêng cho dự án Cafe Racer tùy chỉnh của bạn.
