Dân tộc Việt Nam vốn tự hào với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” và “Tôn sư trọng đạo”, những giá trị đạo lý cao cả đã thấm sâu vào trong nhận thức và tình cảm của mỗi người con đất Việt. Trong dòng chảy văn hóa ấy, Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 trở thành biểu tượng sống động, là dịp để toàn xã hội bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến những người thầy, người cô đã và đang cống hiến thầm lặng trên bục giảng, truyền đạt tri thức quý báu và định hình nhân cách cho bao thế hệ học trò. Ngày lễ thiêng liêng này không chỉ là sự tôn vinh nghề “trồng người” mà còn là sự tiếp nối tinh thần hiếu học ngàn đời của dân tộc.
Nguồn Gốc Quốc Tế Của Ngày Hiến Chương Các Nhà Giáo
Lịch sử ra đời Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 gắn liền mật thiết với quá trình hình thành và phát triển của tổ chức giáo giới tiến bộ trên phạm vi toàn cầu.
Sự Ra Đời Của FISE và “Hiến Chương Các Nhà Giáo”
Năm 1946, tại Paris, một tổ chức quốc tế của các nhà giáo tiến bộ đã được thành lập với tên gọi FISE (Féderation International Syndicale des Enseignants – Liên hiệp quốc tế các Công đoàn Giáo dục). Chỉ ba năm sau, vào năm 1949, tại Hội nghị quốc tế diễn ra ở Vacsava, FISE đã soạn thảo một bản “Hiến chương các nhà giáo” gồm 15 chương. Nội dung cốt lõi của hiến chương này là đấu tranh chống lại nền giáo dục tư sản, phong kiến lạc hậu, hướng tới xây dựng một nền giáo dục tiến bộ, đồng thời bảo vệ những quyền lợi vật chất và tinh thần chính đáng của nghề dạy học và đội ngũ nhà giáo.
Vai Trò Của Công Đoàn Giáo Dục Việt Nam Trong Bối Cảnh Lịch Sử
Trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, Công đoàn Giáo dục Việt Nam đã chủ động liên hệ với FISE. Mục đích của sự kết nối này là tranh thủ các diễn đàn quốc tế để tố cáo những âm mưu và tội ác của đế quốc xâm lược đối với nhân dân, giáo viên và học sinh Việt Nam. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để giới thiệu những thành tựu của nền giáo dục cách mạng non trẻ, kêu gọi sự đồng tình và ủng hộ của cộng đồng giáo viên quốc tế đối với cuộc kháng chiến chính nghĩa của dân tộc Việt Nam.
Mùa xuân năm 1953, một đoàn đại biểu Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Quốc gia Giáo dục Nguyễn Khánh Toàn dẫn đầu đã tham dự Hội nghị quan trọng tại Viên (Áo). Tại hội nghị này, Công đoàn Giáo dục Việt Nam, chỉ sau một thời gian ngắn thành lập (22/7/1951), đã chính thức được kết nạp làm thành viên của FISE.
Từ ngày 26 đến 30 tháng 8 năm 1957, Hội nghị FISE tại Thủ đô Vacsava với sự tham dự của 57 quốc gia, trong đó có Công đoàn Giáo dục Việt Nam, đã đưa ra quyết định lịch sử: lấy ngày 20 tháng 11 hàng năm làm Ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo.
Ngày Nhà Giáo 20/11 Tại Việt Nam: Từ Miền Bắc Đến Toàn Quốc
Do hoàn cảnh đất nước còn bị chia cắt, phải đến năm 1958, lần đầu tiên Ngày Hiến chương các nhà giáo quốc tế mới được tổ chức trên toàn miền Bắc Việt Nam. Kể từ đó, ngày 20/11 dần trở thành niềm tự hào của các nhà giáo, ăn sâu vào tiềm thức của nhân dân và các thế hệ học sinh.
Sau năm 1975, khi đất nước hoàn toàn thống nhất, Ngày 20/11 được tổ chức rộng rãi trên khắp cả nước. Dưới sự chỉ đạo, ủng hộ của Đảng, Chính quyền, các đoàn thể và toàn thể nhân dân, Ngày Hiến chương các nhà giáo quốc tế đã được tổ chức đều đặn hàng năm với nhiều hình thức phong phú, bổ ích và thiết thực. Ngày này đã thực sự trở thành một ngày hội lớn của dân tộc nói chung và của các nhà giáo nói riêng, góp phần nâng cao truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, đồng thời động viên đội ngũ nhà giáo Việt Nam yêu nghề, mến trẻ, hết lòng vì sự nghiệp “trồng người”. Cũng chính từ ngày này, nền giáo dục Việt Nam đã nhận được sự ủng hộ và giúp đỡ to lớn từ các nền giáo dục tiến bộ trên thế giới.
Quyết Định Chính Thức Và Ý Nghĩa Sâu Sắc
Nhận thấy tính chất và mục đích tốt đẹp của Ngày Hiến chương các nhà giáo quốc tế, theo đề nghị của ngành Giáo dục, ngày 28 tháng 9 năm 1982, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã ban hành Quyết định số 167-HĐBT. Quyết định này chính thức lấy ngày 20 tháng 11 hàng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam.
Đây là một quyết định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện rõ quan điểm của Đảng và Nhà nước về vị trí, vai trò then chốt của nhà giáo trong sự nghiệp đào tạo lớp người mới để xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. Điều này hoàn toàn phù hợp với truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, một dân tộc có hàng nghìn năm văn hiến, luôn đề cao truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo.
Ngày 20/11 không chỉ là dịp để các thế hệ học trò bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến công lao dưỡng dục của thầy cô, mà còn là cơ hội để toàn xã hội ghi nhận công sức và tầm quan trọng của giáo dục đối với sự phát triển bền vững của đất nước. Đây là ngày để tri ân những người đã và đang cống hiến tâm huyết cho sự nghiệp “trồng người” cao cả, góp phần kiến tạo một đất nước phồn vinh và hạnh phúc.
